تبلچر چیست؟ هنرجویان ساز گیتار بخوانند!

نحوه ی خواندن تبلچر در گیتار چگونه است؟ یکی از مواردی که هر هنرجوی گیتاری باید آنرا بداند نحوه ی خواندن تبلچر یا به اختصار تب (Tab) است. با تیم محتوایی ما همراه باشید تا با آن بیشتر آشنا شویم. به زبان ساده تبلچر (Tablature) یک سیستم نوشتاری و جایگزین برای نُت‌نویسی استاندارد است که بیشتر برای سازهای زهی مانند گیتار، باس و یوکللی استفاده می‌شود. این سیستم به نوازندگان کمک می‌کند تا بدون نیاز به دانش عمیق از نت‌خوانی، نحوه نوازندگی قطعات موسیقی را یاد بگیرند. برای استفاده از تبلچر در گیتار، شش سیم گیتار به همان شکل روی کاغذ کشیده می شوند و حتی فرت ها هم روی آن مشخص می شوند. برای نشان دادن فرت ها از شماره استفاده میشود. به تصویر زیر توجه کنید.

جای هر نت روی سیم و فرت مورد نظر مشخص می شود و هنرجوی گیتار با استفاده از تصویر، همان ترکیب را روی گیتار جاگذاری می کند و قطعه را می نوازد.

برای اینکه هنرجو تشخیص دهد هر نت را باید با کدام انگشت بنوازند، انگشتان دست هم با شماره مشخص می شوند. به این ترتیب کاملا مشخص است که هر نت را باید با کدام انگشت گرفت.

برای شماره گذاری انگشتان در تبلچر از انگشت اشاره شروع می کنیم. باید توجه کنید که انگشت اشاره، انگشت شماره ی یک است، انگشت وسط، انگشت شماره دو است، انگشت حلقه شماره ی سه و انگشت کوچک شماره ی چهار است. در تصویر زیر به انگشت گذاری ها نگاهی بیندازید.

برای شماره گذاری سیم ها هم، نازک ترین سیم در گیتار سیم شماره یک است و کلفت ترین سیم، شماره ی شش نامیده میشود. حالا نگاهی به تصویر زیر بیندازید. در این تصویر شماره سیم ها هم به شما نشان داده شده اند.

هنرجویی که خواندن تبلچر را بی آموزد، در زمان کمتری می تواند نت مورد نظر را پیدا کند و بنوازد و حتی اگر از موسیقی و تئوری موسیقی هم چیزی نداند باز هم می تواند تا حدی نت خوانی کند و به آنرا بنوازد.

تفاوت تبلچر (Tablature) و نت موسیقی استاندارد (Standard Notation) در چیست؟

مهم ترین تفاوت در تبلچر و نت خوانی در آموختن سطحی از آموزش جهانی و آموختنی ساده تر است. این موضوع باعث می‌شود که شما به این فکر کنید که یک بار برای همیشه نت خوانی را بی آموزید یا همیشه وابسته به استاد و فضای مجازی باشید. آموختن با تبلچر آسان تر است اما، این راحتی یک عیب بزرگ دارد! از دست دادن سواد بین المللی !

۱. نت موسیقی استاندارد (نت‌نویسی سنتی)

نت موسیقی استاندارد، یک زبان جهانی برای موسیقی است که:

• کاربرد: برای تمام سازها و انواع موسیقی استفاده می‌شود.
• نحوه نمایش:
  • از پنج خط حامل (Staff) و نت‌ها، کلیدها (مانند کلید سل، کلید فا)، میزان‌نما، و علائم دیگر استفاده می‌کند.
  • چه چیزی را نشان می‌دهد؟ زیر و بمی (Pitch)، ریتم و کشش زمانی نت‌ها، شدت صدا (Dynamics)، سرعت (Tempo)، و عبارات اجرایی را به طور دقیق مشخص می‌کند.
• مزیت اصلی: جامع‌ترین و دقیق‌ترین روش است و درک عمیقی از تئوری موسیقی و ساختار قطعه ارائه می‌دهد.
• عیب اصلی: یادگیری آن زمان‌بر است و برای هنرجویان ممکن است پیچیده باشد.

۲. تبلچر (Tablature)

تبلچر (مخفف آن “Tab”)، یک سیستم نت‌نویسی ساده‌تر و بصری است که:

• کاربرد: عمدتاً برای سازهای سیمی دارای فرت (مانند گیتار، عود، بیس، بانجو و…) استفاده می‌شود.
• نحوه نمایش:
  • معمولاً از تعداد خطوطی به تعداد سیم‌های ساز (مثلاً ۶ خط برای گیتار) استفاده می‌کند.
  • چه چیزی را نشان می‌دهد؟ مکان دقیق نت را روی ساز مشخص می‌کند (کدام سیم و کدام فرت). اعداد روی خطوط، شماره فرت‌هایی هستند که باید انگشت‌گذاری شوند.
  • محدودیت: ریتم و کشش زمانی نت‌ها را به دقت نت‌نویسی استاندارد نشان نمی‌دهد (اغلب از علائم اضافی یا همراهی با نت استاندارد برای نشان دادن ریتم استفاده می‌شود).
• مزیت اصلی: یادگیری و استفاده از آن برای انگیزه دادن به هنرجویان که بسیار ساده‌تر و سریع‌تر است، زیرا مستقیماً محل انگشت‌گذاری را نشان می‌دهد.
• عیب اصلی: اطلاعات کاملی در مورد ریتم، تئوری موسیقی یا زیر و بمی مطلق نت‌ها نمی‌دهد و فقط مختص سازهای سیمی خاص است.همین موضوع باعث می شود که هنرجوی گیتاتر در این شرایط مباحث جذاب و قوانین موسیقی را هیچ وقت متوجه نشود.